Keuze voor Nederlandstalig ziekenhuis verboden!
Patiënten uit de Vlaamse Rand kunnen voortaan niet meer kiezen om met de ziekenwagen naar een Nederlandstalig ziekenhuis te worden gebracht. Dat heeft althans de Raad van State beslist na een klacht van een Brussels ziekenhuis (Europa Ziekenhuizen). Nochtans was in 2023 overeengekomen dat een patiënt die met spoed wordt vervoerd, expliciet mag vragen om naar een Nederlandstalig ziekenhuis te worden gebracht, op voorwaarde dat de situatie niet levensbedreigend is en het niet meer dan 12 minuten omrijden is.
Het Brussels ziekenhuis dat tegen deze uitzonderingsmaatregel in beroep ging staat niet op de lijst van erkende Nederlandstalige ziekenhuizen maar krijgt nu wel gelijk bij de Raad Van State. Dat het ziekenhuis niet erkend is heeft het uiteraard alleen aan zichzelf te danken. Verschillende burgemeesters uit de Vlaamse Rand reageren boos. Burgemeester Inge Lenteclaes (Overijse 2002/N-VA/cd&v) is verbolgen omdat een ziekenhuis dat zelf weigert om patiënten in hun eigen taal te helpen er nu voor zorgt alle inwoners uit de Vlaamse Rand geen recht meer hebben om in het Nederlands geholpen te worden.
Ook de brandweerzone Vlaams-Brabant West betreurt dat de regeling geschrapt is door de Raad van State. Er wordt nu gekeken naar minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) om een regeling uit te werken die robuust genoeg is en juridisch waterdicht.
Taalrugzak
Specifiek gericht naar meertalige leerlingen uit het eerste leerjaar, verdeelde de provincie Vlaams-Brabant voor de kerstvakantie enkelen honderden taalrugzakken in Hoeilaart, Sint-Genesius-Rode, Wezembeek-Oppem, Sint-Pieters-Leeuw, Wemmel en Zaventem. De taalrugzakken bevatten een toegankelijk pakket om de leerlingen te stimuleren om tijdens de vakantie op een laagdrempelige manier met taal bezig te blijven.
Met 1 op 4 lagere school leerlingen in Vlaams-Brabant met een andere thuistaal dan het Nederlands komen de taalrugzakken goed van pas. De bedoeling is om een terugval in de taalvaardigheid van de leerlingen tijdens de vakantie te voorkomen. Het eerste leerjaar is immers cruciaal voor de taalverwerving en het leesplezier bij kinderen.
Het initiatief van Vlaams-Brabant met taalrugzakken is niet nieuw. In de toekomst wil de provincie het project nog uitbreiden naar nog meer gemeenten zodat nog meer meertalige kinderen er kunnen van gebruik maken.
Welkom in onze Vlaamse gemeente
Zoals in het stukje hierboven reeds aangetoond, zet de provincie Vlaams-Brabant sterk in om het Nederlands te versterken bij anderstalige inwoners. Om aan de anderstaligen duidelijk te maken dat in de Rand Nederlands wordt gesproken in de gemeentehuizen, biedt de provincie aan de gemeentebesturen die dat wensen tekstborden aan met daarop de vermelding “Welkom in onze Vlaamse gemeente”. Verder op het bord wordt er informatie verstrekt over waar men terecht kan om Nederlands te leren.
Voorlopig gingen slechts 24 van de 63 gemeenten in op het aanbod van de provincie. Waar wachten de anderen op?
De gemeente Merchtem is een van de gemeenten die wel het bord zullen uithangen. Merchtem nam overigens vorige zomer zelf al het initiatief om nieuwe borden te plaatsen aan de invalswegen van de gemeente. Die moeten bezoekers wijzen op het Vlaams en landelijk karakter van de gemeente.

Met de boodschap “Welkom in Merchtem: Vlaamse gemeente” wil het gemeentebestuur een helder en positief signaal geven en tonen waarvoor de gemeente staat. Volgens schepen van Vlaamse aangelegenheden Reinoud De Bosscher (N-VA) houdt dit in ; verbondenheid met Vlaanderen, respect voor onze Nederlandse taal en tradities en de eigenheid van het groene, landelijke Merchtem. Burgemeester Maarten Mast (LVB) onderschrijft dit volmondig en benadrukt dat Merchtem een warme en open gemeente blijft voor iedereen, maar dat aan de fundamenten niet mag gemorreld worden.
Wat ons betreft een lovenswaardig initiatief dat we ook graag in andere gemeenten zouden zien.
Taalgebruik in handelszaken
Meer dan de helft van de lokale besturen ontvangt klachten van inwoners die niet in het Nederlands aangesproken worden en te maken krijgen met Franstalige reclame en kastickets. Dat blijkt alvast uit een bevraging van de provincie Vlaams-Brabant bij 52 mandatarissen uit 39 gemeenten uit de regio.
Sommige gemeenten voeren reeds een specifiek beleid richting handelaars, zoals sensibiliseringsbrieven, folders en persoonlijke gesprekken. Andere zetten in op extra oefenkansen, zoals babbeltafels of de deelname aan de week van het Nederlands. Toch blijven de positieve effecten maar beperkt zichtbaar.
De gemeenten zijn vragende partij voor bijkomende ondersteuning om het Vlaams karakter te versterken, zowel wat inspiratie betreft voor concrete acties als wat financiële middelen betreft. Gedeputeerde Gunther Coppens (N-VA), bevoegd voor het Vlaams karakter, belooft dat de provincie zal blijven inzetten op de versterking van het Vlaams karakter en oefenkansen Nederlands in de regio.
Politietekort neemt af
De provinciale campagne “De politie rekruteert in Vlaams-Brabant”, opgestart in 2021, levert haar eerste vruchten af. In de hele provincie daalde het tekort aan politiemensen van 15.13% naar 10.79%. De ambitie is om het tekort terug te brengen tot maximaal 10% van het goedgekeurde operationele kader per zone.
In de regio Halle-Vilvoorde daalde het tekort van 20.19% naar 14.71%. Sommige zones kampen nog wel met tekorten boven de 25 %.
Regiopremie politie?
Misschien brengt de regiopremie soelaas om het politietekort verder weg te werken. In het verleden slaagde Brussel er in om met hogere premies agenten uit Vlaams Brabant naar Brussel te lokken. Het nieuwe regeerakkoord biedt voortaan ook de mogelijkheid om hogere premies aan te bieden in de Vlaamse Rand. Dit moet echter nog concreet gemaakt worden met bevoegd minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin (MR).
Het Toekomstforum, een overlegplatform van 33 burgemeester in Halle-Vilvoorde had hieromtrent eind vorig jaar een onderhoud met minister Quintin. Burgemeester Jan Desmeth (N-VA) van Sint-Pieters-Leeuw, de huidige voorzitter van het overlegorgaan, hoopt te kunnen uitpakken met de regiopremie in 2027.
Minister Quintin beloofde om met alle betrokken partners concrete maatregelen uit te werken om de job van politieagent aantrekkelijker te maken. De premiekwestie is daar slechts één onderdeel van.
Burgemeester Desmeth van zijn kant hoopt tegen het najaar van 2026 al een akkoord te hebben over de modaliteiten van zo’n premie. Het gaat dan over de doelgroep van mensen die de premie zouden krijgen, de geografische spreiding, de hoogte van het bedrag, en de verdeling van de financiering.
Subsidies Franse Gemeenschap aangevochten
VZW de Rand trekt naar de burgerlijke rechtbank in Brussel om subsidies van de Franse Gemeenschap aan Franstalige vzw’s in Vlaanderen aan te vechten. Minister van de Vlaamse Rand Ben Weyts (N-VA) schaart zich volmondig achter het juridisch initiatief van vzw De Rand.

In principe heeft de Franse gemeenschap geen enkele bevoegdheid op Vlaams grondgebied. Desondanks deelt de Franse Gemeenschap via een constructie in Parijs en verschillende tussenschakels omfloerst subsidies uit aan Franstalige verenigingen in Vlaanderen. Het gaat vooral om verenigingen in de faciliteitengemeenten en de Vlaamse Rand maar ook in Gent, Oostende en Knokke worden Franstalige verenigingen duchtig gefinancierd. Minister Weyts kaartte de kwestie reeds vruchteloos aan bij het Overlegcomité, de Raad van State en het Grondwettelijk Hof.
VZW De Rand heeft nu dan maar een procedure gestart tegen de Franse Gemeenschap en de organisaties die meewerken aan de constructie bij de Nederlandstalige rechtbank van eerste aanleg in Brussel. Volgens De Rand worden door de constructies van de Franse Gemeenschap haar inspanningen ondermijnd om het Vlaams karakter in de rand en de integratie van anderstaligen te versterken. Eigenlijk moedigt de Franse Gemeenschap met deze subsidies de Franstaligen in de rand aan om vooral niet te integreren.
Bovendien blijkt uit verklaringen van voormalig parlementsvoorzitter van de Franse Gemeenschap Rudy Dermotte (PS) dat er helemaal geen controle is op deze subsidies. Zulks druist in tegen de federale wetgeving die voorschrijft dat er controle moet zijn op elke subsidie en dat subsidies moeten worden teruggevorderd als er geen verantwoording is voor de aanwending.
Steun voor verenigingsleven
VZW De Rand stelde in het Vlaams parlement haar toekomstplannen en prioriteiten voor de volgende jaren voor. Eén van die prioriteiten is het verenigingsleven in de faciliteitengemeenten versterken. Blijkbaar vinden wel heel wat mensen via het onderwijs de weg naar Nederlandstalige verenigingen, maar heerst er een groot gebrek aan bestuursleden, leiding en andere vrijwilligers.
Uit een bevraging bij 200 verenigingen in de faciliteitengemeenten blijkt er een tekort aan dragende vrijwilligers die de continuïteit van de vereniging moeten verzekeren.
Waar men tijdens en na corona overal, maar uitgesproken in de faciliteitengemeenten, te maken kreeg met ledenverlies, lijkt die neergang nu gestelpt. Doordat er een hele tijd geen nieuwe leden aansloten, werden in die periode ook weinig mensen gerekruteerd die bestuursverantwoordelijkheid willen opnemen.
VZW De Rand wil hier mee aan de kar duwen en actief op zoek gaan naar manieren om die ondersteuning op het terrein zelf te realiseren.
